Doanh nghiệp chưa có tài khoản?
Ban hành Quy chế cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa Mẫu AJ
11/12/2012 16:31:00 PM (GTM +7)

Ngày 01/4/2008, Bộ trưởng Bộ Công Thương Việt Nam đã thay mặt Chính phủ ký Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện ASEAN – Nhật Bản trước sự chứng kiến của Đại Sứ Nhật Bản và đại diện sứ quán của các nước ASEAN tại Việt Nam, đại diện các Bộ, ngành hữu quan. Hiệp định chính thức có hiệu lực đối với Nhật Bản và một số nước ASEAN (trong đó có Việt Nam) vào ngày 01 tháng 12 năm 2008.
Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện ASEAN – Nhật Bản (AJCEP) là hiệp định toàn diện, chứa đựng các quy tắc căn bản về thương mại hàng hoá, thương mại dịch vụ, đầu tư và các hoạt động hợp tác kinh tế khác. Trong đó, quan trọng nhất là các cam kết về lộ trình giảm thuế, tiến tới loại bỏ phần lớn thuế nhập khẩu giữa các nước ASEAN và Nhật Bản. Theo kế hoạch, đến năm 2018, ASEAN và Nhật Bản cơ bản trở thành một khu vực thương mại tự do về hàng hoá.
Theo hiệp định này, ta cam kết loại bỏ thuế quan đối với 82% giá trị nhập khẩu từ Nhật Bản trong 16 năm và 69% giá trị nhập khẩu trong vòng 10 năm. Đổi lại, Nhật Bản loại bỏ thuế quan đối với gần 94% giá trị nhập khẩu từ Việt Nam trong vòng 10 năm. Ngay khi Hiệp định có hiệu lực, Nhật Bản ngay lập tức loại bỏ thuế quan đối với 7287 dòng thuế, tương đương 80% biểu thuế.
Với Việt Nam, nhờ đặc điểm quan trọng là tính bổ trợ mạnh mẽ trong cơ cấu kinh tế của hai nước, quan hệ đầu tư và thương mại của hai nước hầu như không tạo ra cạnh tranh đối đầu. Nhật Bản là nước nhập siêu lớn về nông sản và các mặt hàng công nghiệp tiêu dùng như dệt may, giày da, thực phẩm chế biến trong khi Việt Nam lại là nước có lợi thế xuất khẩu các sản phẩm này. Ngược lại, với ưu thế về vốn và công nghệ, Nhật Bản là nguồn cung ứng thiết bị, công nghệ, nguyên liệu cho sản xuất và vốn đầu tư rất cần thiết cho nước ta trong giai đoạn công nghiệp hoá, hiện đại hoá hiện nay. Trong bối cảnh đó, AJCEP là một xúc tác quan trọng, thúc đẩy quan hệ thương mại, đầu tư giữa Nhật Bản và Việt Nam.
 
Trong nhiều năm qua, thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Nhật Bản đang tăng trưởng đều đặn, đạt mức trung bình trên 20%. Nếu như năm 2003, kim ngạch hai chiều mới là xấp xỉ 6 tỷ đô la Mỹ thì đến năm 2007, con số này đã gấp đôi, đạt 12 tỷ đô la Mỹ. Cán cân thương mại luôn ở mức cân bằng, nhiều năm Việt Nam còn có xuất siêu, ví dụ năm 2005-2006 ta xuất siêu trên 300 triệu đô la Mỹ/năm. Năm 2007,Nhật Bản là thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của Việt Nam với kim ngạch đạt 6,07 tỷ đô la Mỹ, chỉ đứng sau thị trường Hoa kỳ (khoảng 10 tỷ đô la Mỹ)Năm 2008, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Nhật Bản dự kiến đạt 8,5  tỉ USD, tăng 31,6% so với năm 2007. Thị trường này hiện chiếm khoảng 11,7% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. 
 
Cơ hội lớn nhất của Việt Nam là khả năng khai thác tối đa ưu thế xuất khẩu đối với mặt hàng nông thuỷ sản. Trong vòng 10 năm, Nhật Bản cam kết giảm và loại bỏ thuế quan đối với trên 81% giá trị xuất khẩu nông thuỷ sản. Các mặt hàng thuỷ sản xuất khẩu như tôm, cá, cua đông lạnh và chế biến, rau quả nhiệt đới, các sản phẩm gỗ sẽ hưởng mức thuế ưu đãi thấp hơn nhiều so với mức thuế hiện hành. Chỉ tính riêng mặt hàng thuỷ sản, 61 mặt hàng chiếm 70% giá trị xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam sẽ được hưởng mức thuế nhập khẩu 0% ngay khi Hiệp định có hiệu lực và 144 mặt hàng chiếm 83% giá trị xuất khẩu sẽ không còn chịu thuế nhập khẩu trong vòng 10 năm. Cùng với lợi ích nhờ giảm thuế, hàng nông thuỷ hải sản của Việt Nam có điều kiện tiếp cận thị trường Nhật Bản thuận lợi hơn một khi chương trình hợp tác về vệ sinh, an toàn thực phẩm được triển khai theo đúng mục tiêu. 
 
Nhiều mặt hàng công nghiệp mà ta có lợi thế xuất khẩu cũng phát huy được lợi ích. Cụ thể, ngay khi Hiệp định có hiệu lực, 95% số dòng thuế chiếm đến 94,5% giá trị xuất khẩu sản phẩm công nghiệp xuất khẩu từ Việt Nam sang Nhật Bản sẽ có mức thuế 0%. Trong thời gian 10 năm, 98% số dòng thuế chiếm 98% giá trị thương mại các sản phẩm công nghiệp của Việt Nam sẽ không bị áp thuế nhập khẩu. Mặt hàng có cơ hội nhiều nhất nhờ AJCEP của Việt Nam là  giày dép, may mặc, thiết bị điện tử, dây dẫn điện, đồ sứ vệ sinh, đồ gỗ.
 
Đối với hoạt động nhập khẩu, Việt Nam mở cửa thị trường cho nhiều mặt hàng công nghiệp, hàng công nghệ cao, do vậy các doanh nghiệp trong nước có cơ hội tiếp cận các máy móc, thiết bị, nguyên liệu chất lượng cao từ Nhật Bản để phục vụ cho hoạt động sản xuất, đầu tư. Cùng với dòng đầu tư trực tiếp từ Nhật Bản tại Việt Nam đang ngày một gia tăng, việc giảm thuế trong các nhóm hàng nguyên vật liệu, thiết bị sẽ là động lực quan trọng để các doanh nghiệp Nhật Bản mở rộng đầu tư tại Việt Nam.
 
Việc nâng cao sự hiểu biết, kiến thức về Hiệp định này là hết sức cần thiết để các doanh nghiệp có thể tận dụng tốt cơ hội thâm nhập vào thị trường Nhật Bản, qua đó, góp phần nâng cao kim ngạch xuất khẩu, giảm nhập siêu, cũng như kích thích nhu cầu sản xuất để xuất khẩu của nền kinh tế, và điều này sẽ đặc biệt có ý nghĩa trong giai đoạn suy thoái toàn cầu hiện nay./.